Mortęgi - wieś położona 4,5 km na południowy zachód od Lubawy. Była wsią szlachecką na prawie polskim już w okresie przedkrzyżackim. W okresie krzyżackim wchodziła administracyjnie do wójtostwa bratiańskiego. Wielki mistrz Michał Kuchneister (1414-22) nadał tym dobrom prawo chełmińskie.
Mortęscy herbu Orlik byli pochodzenia staropruskiego. Pochodzili z osiadłej pierwotnie w Pomezanii rodziny, która przeniosła się do ziemi chełmińsiej po nadaniu im tam w roku 1338 przez Wielkiego Mistrza Dietricha von Altenburga dóbr Mortęgi (66 łanów) od których wzięli nazwisko. W 1390 roku właścicielem wsi był rycerz Ludwik z Mortęg. Temuż to Ludwikowi w 1402 roku potwierdził przywilej nadania dóbr, biskup chełmiński Jan. Od Ludwika z Mortęg wywodził się słynny ród Mortęskich, piastujšcych wysokie urzędy i godności. Charakterystyczne dla rodu było imię Ludwik, które nadawano z ojca na syna. Mortęscy w XV wieku należeli do Towarzystwa Jaszczurczego, które skupiało opozycje przeciw Krzyżakom i opowiedzieli się po stronie Polski. W nagrodę, po pokoju toruńskim (1466r.) Ludwik Mortęski został starostą w Pokrzywnie pod Grudzišdzem i wojewodą chełmińskim (1475-1479). Potomek jego, też Ludwik otrzymał od króla Zygmunta Starego starostwo pokrzywieńskie prawem lennym. Syn drugiego Ludwika był kasztelanem elbląskim (1505-1539) i miał syna Melchiora miecznika ziem pruskich i podkomorzego malborkiego (1587).
Najmłodsza córka Melchiora - Magdalena (1554-1631) zamierzała wstąpić do zakonu, ojciec pragnąc złamać jej opór polecił jej zamieszkać w dworze w Mortęgach. Magdalena Martęska w swoich pamiętnikach wspomina dwór choć "dość budowany i przestronny, uczuwszy w nim duszność wielką, wyszłam z komnaty swojej na ganek". Magdalena Mortęska była przełożoną panien benedyktynek w Chełmnie i ufundowała kaplicę przy kościele Św. Anny w Lubawie. Ród Mortęskich zakończył się na Ludwiku - wojewodzie chełmińskim, pochowanym w 1615 roku w kościele farnym w Lubawie. Dobra Mortęskich przeszły wówczas na córkę Zofię. W roku 1667 Mortęgi należały do Stanisława Narzymskiego. Oprócz wsi był tam folwark liczący w 1789 roku dwanaście zagród. We wsi i folwarku Mortęgi mieszkało w 1885 roku 338 osób. W wieku XIX znajdowała się w Mortęgach karczma i gorzelnia.
Dwór w Mortęgach datowany jest na 4 ćw. XIXw. i należal on do 1945 roku do rodziny Geiger. Kolejnymi właścicielami byli: Oskar Geiger, Waltel Geiger i Foryc Geiger. Później właścicielem pałacu była Spółdzielnia Produkcyjna "Przyszłość". Po roku 1945 przeprowadzono w pałacu remonty zabezpieczające. W 1966 roku wymieniono olistwowanie stropów, poddasza. W 1973 roku wymieniono pokrycie dachu i strop nad hallem głównym na parterze. Obecnie właścicielami pałacu są Wiesia i Marek Niedźwieccy.